Türk vatandaşlarına Svalbard'da oturma izni ve mülk edinme hakkı verildi: Svalbard nerede, nasıl gidilir?
TBMM'de kabul edilen tarihi anlaşmayla Türk vatandaşları için kutuplarda yeni bir dönem başlıyor. Sıfırın altında 50 derece soğukluğu, insandan çok kutup ayısı nüfusu, doğmanın ve ölmenin yasak olduğu kurallarıyla dikkat çeken Norveç'e bağlı Svalbard takımadalarında Türk vatandaşlarına mülk edinme v...
Kuzey Kutup noktasına sadece bin kilometre uzaklıkta bulunan, Norveç’e bağlı Svalbard takımadaları kapılarını Türk vatandaşlarına açtı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen tarihi anlaşmanın ardından, Türk vatandaşları bu sıra dışı coğrafyada mülk edinme ve oturma hakkı elde etti. Anlaşma kapsamında TÜBİTAK da bölgede Kutup Araştırmaları Merkezi’ni faaliyete geçirdi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın resmi ziyaret gerçekleştirdiği takımadalarda, Türk şirketleri artık endüstri, ticaret ve balıkçılık alanlarında yatırım yapabilecek. Ayrıca Türk öğrenciler, dünyanın en kuzeyindeki yükseköğretim kurumu olan Svalbard Üniversitesi’nde eğitim alma fırsatı yakalayacak. Bu tarihi fırsat, dünyanın en zorlu yaşam şartlarını da beraberinde getiriyor.
İşte Svalbard’da yaşamı imkansız kılan o sıra dışı kurallar ve gerçekler Doğmak da ölmek da yasak Hava sıcaklığının sıfırın altında 50 dereceye kadar düştüğü takımadalarda, permafrost (donmuş toprak) nedeniyle mezarlık bulunmuyor ve cesetler çürümüyor. Bu yüzden ağır hastalar ve ölüm riski olanlar vakit kaybedilmeden Norveç ana karasına gönderiliyor. Sınırlı hastane imkanları sebebiyle hamile kadınların da doğumdan haftalar önce Oslo veya Alesund gibi şehirlere gitmesi zorunlu tutuluyor.
İnsandan çok kutup ayısı var: Silahsız çıkmak yasak 20. yüzyıla kadar "sahipsiz toprak" statüsünde olan ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra Norveç'e devredilen adalarda, kutup ayısı nüfusu insanlardan daha fazla. Bölgede ayı saldırılarına karşı yerleşim yerlerinin dışına silahsız çıkmak kesinlikle yasak, ancak ekolojik dengeyi korumak adına, hayati tehlike olmadığı sürece bir kutup ayısını öldürmenin cezası çok ağır para ve hapis yaptırımlarını içeriyor.
Türk bilim insanlarının araştırma başlattığı Svalbard, dondurucu soğukları ve katı kurallarıyla hem büyük bir fırsat hem de dev bir meydan okuma sunuyor. Svalbard nerede? Svalbard, Kuzey Kutbu ile Norveç ana karasının tam ortasında, Arktik Okyanusu'nda yer alan stratejik bir takımadadır.
Dünyanın en kuzeyindeki yerleşim yeri olan adanın yönetim merkezi Longyearbyen'dir. Coğrafi olarak Kuzey Kutup Noktası'na sadece 1000 kilometre uzaklıktadır. Svalbard Anlaşması uyarınca Svalbard bölgesi vizesizdir.
Türk vatandaşları adaya giriş yapmak, orada yaşamak ve çalışmak için Norveç vizesine ihtiyaç duymazlar. Adaya doğrudan uluslararası uçuş yoktur. Uçaklar zorunlu olarak Norveç ana karasındaki Oslo veya Tromsø şehirlerinden kalkmaktadır.
Norveç, Schengen Bölgesi üyesi olduğundan, Svalbard'a gitmek için aktarma yapacağınız Norveç ana karasına girerken çift girişli Schengen Vizesine (veya transit vizeye) ihtiyacınız olacaktır. Adaya ulaşım, dünyanın en kuzeyindeki ticari havalimanı olan Longyearbyen Havalimanı (LYR) üzerinden sağlanır. Norwegian Airlines ve SAS (Scandinavian Airlines) firmaları Oslo ve Tromsø şehirlerinden adaya düzenli olarak tarifeli uçuşlar gerçekleştirmektedir.
Yaz aylarında (Haziran-Ağustos) Norveç'in kuzey limanlarından kalkan ekspedisyon gemileri ve Arktik kruvaziyer turları ile de adaya deniz üzerinden ulaşım mümkündür. Öte yandan Adada Norveç Kronu (NOK) kullanılır ancak tamamen nakitsiz bir toplumdur; her yerde kredi kartı geçerlidir.